Διερεύνηση ενδεχόμενου διασυνοριακού περιβαλλοντικού κινδύνου με πιθανές επιπτώσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ                                                                                                                                                                                                                                                      

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ                                                                                                                                                                                                                                      

ΤΜΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΑΡΙΩΝΟΣ 1 - 81100 ΜΥΤΙΛΗΝΗ

TΗΛ: 22510-40847/48126

Email: tee_mitil@tee.gr

Μυτιλήνη  20/10/2026

  Αρ. Πρωτ.:  618

                                                          Προς: 1. Τον Περιφερειάρχη Β. Αιγαίου.

                                                                               2. ΜΜΕ Λέσβου (Ως Δελτίο Τύπου)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου

Διερεύνηση ενδεχόμενου διασυνοριακού περιβαλλοντικού κινδύνου με πιθανές επιπτώσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου, στο πλαίσιο του θεσμικού του ρόλου για την προστασία του περιβάλλοντος, ανέλαβε κατά τους τελευταίους τρεις μήνες πρωτοβουλία για τη διερεύνηση του ενδεχόμενου διασυνοριακού περιβαλλοντικού κινδύνου από την έντονη βιομηχανική δραστηριότητα που αναπτύσσεται στα απέναντι παράλια της Τουρκίας και των πιθανών επιπτώσεών της στα νησιά του Βορείου Αιγαίου.

Στο επίκεντρο του προβληματισμού βρίσκεται η περιοχή του Aliağa, ένα από τα σημαντικότερα βιομηχανικά κέντρα της Ανατολικής Μεσογείου, όπου λειτουργούν διαλυτήρια πλοίων, διυλιστήρια πετρελαίου, πετροχημικές μονάδες, χαλυβουργίες και άλλες βαριές βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Η περιοχή βρίσκεται περίπου 40 χλμ. βόρεια της Σμύρνης και σε απόσταση περίπου 35 χλμ. από τις νοτιοανατολικές ακτές της Λέσβου.

Στο πλαίσιο της τρίμηνης αλληλογραφίας του ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου με εμπλεκόμενους και αρμόδιους φορείς, ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η ανταπόκριση του Τμήματος Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών της Σχολής Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, το οποίο προχώρησε σε μια πρώτη επιστημονική διερεύνηση του ζητήματος. Βασικό ερώτημα ήταν εάν ρύποι που συνδέονται με τις βιομηχανικές δραστηριότητες του Aliağa μπορούν, μέσω των θαλάσσιων ρευμάτων, να μεταφερθούν προς τη Λέσβο και εάν υπάρχει ενδεχόμενο να επηρεάσουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα και την τροφική αλυσίδα.

Τα αποτελέσματα της διερεύνησης παρουσιάστηκαν στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, ενώ ακολούθησε στρογγυλή τράπεζα, κατά την οποία συζητήθηκαν τα επιστημονικά δεδομένα, οι περιορισμοί της μέχρι σήμερα έρευνας και τα επόμενα βήματα που απαιτούνται.

Η διεθνής επιστημονική βιβλιογραφία που εξετάστηκε καταγράφει στην περιοχή του Aliağa υψηλές συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων και οργανικών ρύπων στα νερά, στα ιζήματα και σε θαλάσσιους οργανισμούς, καθώς και ενδείξεις οικολογικής υποβάθμισης και πιθανών επιπτώσεων μέσω της τροφικής αλυσίδας.

Ελλείψει, ωστόσο, πραγματικών στοιχείων από συστηματικές δειγματοληψίες και αναλύσεις στην ευρύτερη περιοχή της Λέσβου, η πρώτη φάση της έρευνας βασίστηκε σε αριθμητικές προσομοιώσεις. Οι προσομοιώσεις, που πραγματοποιήθηκαν για έναν ετήσιο κύκλο, έδειξαν ότι οι επικρατούσες συνθήκες κυκλοφορίας στο Βόρειο Αιγαίο ευνοούν τη δυνητική μεταφορά ρύπων από το Aliağa προς τα δυτικά και βορειοδυτικά, με αποτέλεσμα μέρος αυτών να μπορεί να φθάσει στις ακτές της Λέσβου σε χρονικό διάστημα περίπου ενός μήνα.

Συνολικά, τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η θαλάσσια μεταφορά δυνητικών ρύπων από το Aliağa προς το Βορειοανατολικό Αιγαίο είναι φυσικά εφικτή και ότι τόσο οι παράκτιες περιοχές της Λέσβου όσο και βαθύτερα θαλάσσια οικοσυστήματα είναι δυνατόν να επηρεαστούν, ανάλογα με τη μορφή και τις φυσικοχημικές ιδιότητες των ρύπων. Οι προσομοιώσεις, ωστόσο, δεν αποτελούν απόδειξη ύπαρξης πραγματικής διασυνοριακής ρύπανσης στη Λέσβο, αλλά τεκμηριώνουν ένα σενάριο δυνητικής μεταφοράς και την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης με πραγματικές μετρήσεις.

Για τον λόγο αυτό, το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου θεωρεί αναγκαία τη συνέχιση της έρευνας από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, μέσω ενός συστηματικού προγράμματος παρακολούθησης με δειγματοληψίες και αναλύσεις θαλασσινού νερού, ιζημάτων και θαλάσσιων οργανισμών. Στόχος είναι να διαπιστωθεί με πραγματικά δεδομένα εάν υφίσταται περιβαλλοντική επιβάρυνση, ποια είναι η έκτασή της και εάν υπάρχει ενδεχόμενο μεταφοράς ρυπαντικών ουσιών στο τροφικό πλέγμα.

Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου διαθέτει την επιστημονική γνώση, την υποδομή και το ανθρώπινο δυναμικό για να προχωρήσει στην περαιτέρω διερεύνηση του ζητήματος. Για τον σκοπό αυτό, το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου ζητά από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου να στηρίξει και να χρηματοδοτήσει τη συνέχιση της συγκεκριμένης επιστημονικής έρευνας, ώστε να διαμορφωθεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρακολούθησης του θαλάσσιου περιβάλλοντος της Λέσβου και, όπου κριθεί επιστημονικά αναγκαίο, του ευρύτερου Βορειοανατολικού Αιγαίου.

Μια τέτοια πρωτοβουλία θα αποτελέσει παράλληλα έμπρακτη στήριξη του Πανεπιστημίου Αιγαίου και της επιστημονικής έρευνας που παράγεται στον τόπο μας, δίνοντας τη δυνατότητα σε νέους επιστήμονες και ερευνητές να εργαστούν και να συνεχίσουν να προσφέρουν στο Πανεπιστήμιο και στην κοινωνία του Βορείου Αιγαίου.

Χωρίς κινδυνολογία, αλλά και χωρίς εφησυχασμό, είναι πλέον αναγκαίο να περάσουμε από τις προσομοιώσεις στις πραγματικές μετρήσεις και από την πιθανότητα στην επιστημονικά τεκμηριωμένη γνώση.

                                                               Για το ΤΕΕ-Τμήμα ΒΑ Αιγαίου

                                                                          Ο Πρόεδρος

                                                               Στρατής   Μανωλακέλλης